Jest to odwieczny dylemat, przed którym stoją młode mamy. Czym należy karmić dziecko? Masłem czy margaryną? Czy tłuszcze dobre dla dzieci, są też najlepsze dla dorosłych?

Co nazywamy masłem, a co margaryną

Masło wytwarzane jest z mleka krowiego, a dokładniej ze śmietany. Nazwa ta, jest zastrzeżona dla produktów bez domieszek tłuszczy roślinnych. Minimalna zawartości tłuszczu to 80% dla masła normalnego i 72% dla masła śmietankowego. Zawiera ono duże ilości witaminy A, karotenoidów (naturalnych przeciwutleniaczy), witaminy D i E pochodzenia naturalnego. Zdecydowanym minusem masła jest duża zawartość cholesterolu (od 220 do 250 mg/100 g produktu). Jest ono również kaloryczne – 100g zawiera od 660 do740 kcal. Prawdziwe masło jest koloru białego, jednak producenci dodają do niego naturalny karoten, co sprawia, że ma kolor kremowy. Obecnie na polskim rynku wyróżniamy 5 jego rodzajów: delikatesowe, ekstra, wyborowe, stołowe, śmietankowe. Minusem stosowania masła jest jego krótki-w porównaniu z margaryną-okres przydatności do spożycia (dobrym sposobem jego przedłużenia jest trzymanie masła w wodzie), oraz fakt, że posiada niską temperaturę rozkładu – zatem smażenie na maśle jest niewskazane ponieważ w wyniku jego ogrzewania w wysokiej temperaturze powstaje rakotwórcza substancja – akroleina. Margaryna to zdecydowana konkurentka masła. Została wynaleziona przez francuskiego chemika Hippolytea Mège-Mouriésa w 1869 roku. Jest mieszanką olejów roślinnych (rzepakowego, sojowego, palmowego, arachidowego), tłuszczy zwierzęcych (smalec, łój), a także substancji dodatkowych. Zawartość tłuszczu w margarynie wynosi 40-80%. W odróżnieniu od masła nie zawiera ona cholesterolu, jednak jej składnikiem mogą być szkodliwe tłuszcze trans (są to tłuszcze nasycone, które powodują wzrost stężenia we krwi tzw. złego cholesterolu, i są na tyle niebezpieczne, że ich stosowanie jest ograniczone w Danii, Kanadzie czy USA).

Dla kogo masło a dla kogo margaryna?

Masło zalecane jest dzieciom poniżej trzeciego roku życia, ze względu na naturalnie w nim występujące witaminy i brak szkodliwych izomerów trans, które szkodzą również nienarodzonemu dziecku lub mogą powodować zbyt niską masę urodzeniową niemowląt – stad też kobiety w ciąży również powinny wybierać masło. Jeśli chodzi o osoby dorosłe to powinny one jedynie od czasu do czasu wybierać masło, jednak tylko wtedy, gdy mają prawidłowy poziom cholesterolu i nie zagraża im miażdżyca czy zawał serca. Częściej natomiast powinny one sięgać po margarynę – szczególnie tą miękką o wysokiej zawartości kwasów nienasyconych i niskiej kwasów tłuszczowych nasyconych, która nie zawiera więcej niż 1 g/l tłuszczy trans. Doskonałym rozwiązaniem są obecne w tej chwili na polskim rynku spożywczym margaryny, które obniżają zły cholesterol. Należą do nich m.in. Benecol i Flora. Zawarte w nich stanole są zbliżone swoją budową do cholesterolu, co wykorzystują konkurując z nim w procesie wchłaniania do krwiobiegu. Dzięki częściowemu zablokowaniu absorpcji cholesterolu, mniejsza jego ilość przedostaje się do krwi, a więcej jej jest wydalane z organizmu. Stosując te margaryny regularnie można obniżyć poziom cholesterolu już o 15% w ciągu pierwszych dwóch tygodni.

Czytaj dokładnie opakowania

Kluczem do sukcesu przy wyborze tłuszczy do smarowania pieczywa, jest dokładnie czytanie informacji znajdujących się na opakowaniu. Szczególnie ważna jest tutaj tzw, Lista E – czyli spis chemicznych dodatków do żywności. Do tłuszczy dodaje się zatem:

E 100

(zwana potocznie kurkuminą) - sprawia, że margaryna ma żółty kolor i dzięki temu przypomina masło,

E 202

- jest to substancja konserwująca, która hamuje rozwój drożdży, pleśni i bakterii,

E 330

(kwas cytrynowy) - chroni tłuszcze przed szkodliwym działaniem tlenu,

E 471

oraz

E 22

- ułatwiają połączenie oleju z wodą, działają zmiękczająco i sprawiają, że margaryna łatwo się rozsmarowuje.

---